Güneydoğu Asya’nın en kendine has meyvelerinden biri olan durian, Malezya ekonomisinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Son yılların en verimli hasat sezonunu geçiren ve ciddi bir arz fazlasıyla karşı karşıya kalan Malezya, bu krizi fırsata çevirmek için gözünü Çin pazarına dikti. Ülke, taze durianı Çinli tüketicilere ulaştırmak için uçak yerine kamyonları devreye sokmaya hazırlanıyor.
Malezya hükümeti, lojistik maliyetlerini düşürmek ve ihracat hacmini artırmak amacıyla Çin ile masaya oturdu. Sektör temsilcileri tarafından da desteklenen bu hamleyle, iki ülke arasında özel bir karayolu ticaret koridoru oluşturulması planlanıyor.
MALİYETLER YÜZDE 40 AZALACAK
Mevcut durumda Malezya, Çin’e hava yoluyla günde yalnızca 40 ton civarında taze durian nakledebiliyor. Ancak yetkililer, daha ekonomik bir karayolu rotasının açılmasıyla çok daha büyük hacimlerde sevkiyat yapılabileceğine ve iç pazardaki tıkanıklığın aşılacağına inanıyor.
Straits Times gazetesine konuşan bir Malezyalı yetkili, karayolu taşımacılığının onaylanması durumunda lojistik maliyetlerin %40’a varan oranda azalacağını belirtti ve ekledi: “Bu adım, yerel pazardaki arz fazlası sorununu çözmek için elimizdeki en güçlü kozlardan biri.”
UÇAKLA 4 SAAT KAMYONLA 75 SAAT
Malezya, bu iddialı projenin ilk provasını geçtiğimiz Ocak ayında yaptı. Bir ton taze durian taşıyan deneme kamyonu; Malezya’nın Bukit Kayu Hitam sınır kapısından yola çıkıp, Tayland üzerinden geçerek Çin’e ulaştı.
Karayolu yolculuğu yaklaşık 75 saat sürerken, hava yoluyla yapılan sevkiyatlar Çin’deki dağıtım merkezlerine sadece 4 saatte varıyor. Süre avantajına rağmen hava yolunun yüksek maliyeti, karayolunu uzun vadede çok daha cazip bir alternatif haline getiriyor.
ÇİN’İN DURİAN ÇILGINLIĞI GİDEREK BÜYÜYOR
İki ülke arasında daha önce sadece dondurulmuş veya işlenmiş durian ürün ticareti yapılabiliyorken, Ağustos 2024’te imzalanan anlaşmayla taze durian ihracatının önü açılmıştı. Malezya şimdi, dünyanın en büyük ikinci ekonomisindeki bu milyarlarca dolarlık pastadan çok daha büyük bir pay almayı hedefliyor.
Çin Gümrük Genel İdaresi’nin paylaştığı veriler de bu pazarın potansiyelini gözler önüne seriyor. 2026 yılının ilk çeyreğinde Çin’in taze durian ithalatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre %294 gibi rekor bir artışla 156.000 tona ulaştı. Şu an Çin pazarını büyük oranda Vietnam ve Tayland domine etse de, Malezya karayolu hamlesiyle dengeleri kendi lehine değiştirmek istiyor.
