Dünya, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidiyle sarsıldı. Bugün saat 17:00’de ne olacağı merakla bekleniyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yüzde 20’sini sağlayan Körfez ülkeleri için kritik bir su yolu. Trump’ın İran’a karşı uyguladığı bu abluka, dünya ekonomisinde derin yaralar açma potansiyeline sahip.
Trump, bu stratejik hamlesini “İran’ın blöfünü boşa çıkarma” çabası olarak tanımlarken, uzmanlar olayın boyutları hakkında temkinli yorumlar yapıyor. İran’ın abluka altına aldığı boğazda, ABD’nin nasıl bir yaptırım uygulayacağı ve bunun ne kadar süreyle geçerli olacağı gibi sorular gündemde. Dünya ekonomileri, kısa sürede ateşkesle rahatlama yaşarken, yeniden kırmızı alarm seviyesine geçti.
Petrol fiyatları, yeniden 100 doları aşarken, Avrupa’da sadece 3 haftalık uçak yakıtı kaldığı bilgisi ortaya çıktı. Bahar aylarında Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, ayrıca gübre krizini de beraberinde getirebilir. Herkesin aklındaki soru ise şu: Bugün saat 17:00’den sonra dünyayı ne bekliyor?
ABD, İran’ın geçişlere sınırlı izin verdiği boğazda, tüm geçişleri kapatma kararı aldı. Trump, “İran gemileriyle birlikte yasa dışı ücret ödeyen tüm gemilerin hedef alınacağını” vurguladı. Ancak bu yaptırımın nasıl uygulanacağı belirsizliğini koruyor. Hürmüz Boğazı’ndan çıkan bir geminin İran’a para ödeyip ödemediğini kanıtlamak oldukça zor. ABD, gemilerin ülkeleri ile ilgili de belirsizlik yaşıyor.
Uzman Jennifer Kavanagh, ABD Başkanı’nın “İran’a geçiş için ücret ödeyen gemileri hedef alma” tehdidinin pratikte uygulanabilir olmadığını belirtti. Kavanagh, “Eğer geçen gemi bir Körfez ülkesine ya da Fransız bir gemiye ait ise ABD ne yapacak?” sorusunu yöneltti. Müttefik bir gemiyi hedef almanın diplomatik bir krize yol açacağı, ayrıca Orta Doğu’dan petrol ihracatının yüzde 54’ünü gerçekleştiren Çin’in bir gemisinin hedef alınmasının ise savaş gerekçesi oluşturabileceği ifade ediliyor.
ABD ordusunun boğazda gemileri tehdit etmesi ve gelen gemileri uzak tutma çabası sürüyor. Ancak, bir gemi dur ihtarına uymazsa ABD’nin nasıl bir yanıt vereceği meçhul. Daha önce Venezuela’ya yönelik abluka uygularken Rus petrol tankerlerini takip eden ABD’nin, benzer bir durumda Çin’e karşı nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu.
İran ise ABD’nin abluka tehdidine karşı önlemler almaya başladı. İran Devrim Muhafızları, olası bir ablukanın Körfez ülkelerinde ekonomik bunalım yaratacağını duyurdu. İran ordusu, ülkenin limanlarına yönelik bir tehdidin bölgesel bir tepkiyi tetikleyeceğini ve İran limanlarının hedef alınması durumunda, Pers Körfezi ve Umman Denizi’ndeki hiçbir limanın güvende kalmayacağını açıkladı. Ancak, Körfez ülkeleri hava savunma sistemlerini güçlendirerek, alternatif petrol ihracat yolları geliştirmeye başladı.
Dünyayı bekleyen bu gelişmelerin sonuçları, saat 17:00’de netlik kazanacak.
